İlk büyük salgın 1918'deydi

İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Badur da grip virüsünün esas yayıldığı canlı türünün kanatlılar olduğunu belirterek, bu virüsün insanın bağışıklık sisteminin tanıdığı bir grip virüsü olması halinde büyük bir tehlike taşımadığını kaydetti.

Ancak, kuşlardan direkt bulaşmanın olması ve insanın bağışıklık sisteminin de bunu tanımaması halinde ''pandemi'' denilen, dünyaya yayılan ve ölümcül seyreden bir salgının yaşanabileceğini anlatan Badur, 1918'de ortaya çıkan ve ''İspanyol Gribi'' adı verilen böyle bir salgında 20 milyondan fazla kişinin yaşamını kaybettiğini belirtti. Badur, bu salgında 1. Dünya Savaşı'ndan daha fazla insanın öldüğünü söyledi. 1957 ve 1968 yıllarında bu tür salgınlar yaşandığını kaydeden Badur, bunların kıtalararası salgınlar olduğunu anlattı.

GÖÇMEN KUŞLAR
Kanatlılardaki ''H5N1'' adı verilen bir grip virüsünün ilk kez 1997 yılında bir çocukta görüldüğünü ifade eden Badur, bunun bir süre sonra ortadan kalktığını, ancak 2003'de tekrar ortaya çıktığını bildirdi.

Badur, bu virüsün insandan insana bulaşma özelliği göstermesi halinde ''pandemi'' ortaya çıkacağına işaret etti. Göçmen kuşlar yoluyla virüsün Rusya ve Kazakistan'a ulaştığını kaydeden Badur, göçmen kuşların soğukların başlamasının ardından güneye doğru göç edeceğini, böylelikle hastalığın Ortadoğu, Akdeniz ülkeleri ve Avrupa'nın çeşitli ülkelerine yayılabileceğini söyledi. Badur, ''göçmen kuşların virüsü yolları üstünde dışkıları, ağızları ve tükürükleriyle çıkartarak bırakabileceklerine'', özellikle de tavuk çiftliklerine bulaştırabileceklerine dikkat çekti.

Kuş gribinin tavuk eti yemekle bulaşmayacağını vurgulayan Badur, ''Örneğin virüs bu çiftliklerde çalışanlar ya da yaşayanlara bulaşırsa, insandan insana geçebilir kaygısı bulunuyor'' dedi. Badur, Hollanda'nın göçmen kuşların gribi yayabileceği korkusuyla tavukçuluk yapan şirketlere kümes hayvanlarını dışarıya çıkarmama talimatı verdiğini ifade etti.

Grip aşısı üreten ilaç firmalarının H5N1 tipi virüs için çalışmalar başlattıklarını kaydeden Badur, İngiltere, Fransa ve ABD'de ilerlemeler kaydedildiğini belirtti. Badur, ''Bir salgın karşısında bu ülkelerin söz konusu aşıyı üretmeleri halinde, bizim gibi aşı üretmeyen ülkelerin bunu elde edebileceğini sanmak yanılgı olur'' dedi.

Öte yandan uzmanlar, bu tür aşıların üretiminin oldukça sınırlı olduğunu, yüksek miktarlarda üretiminin mümkün olmadığını dile getirdiler. Tüm dünyada grip aşısı üretimi kapasitesinin toplam 300 milyon doz olduğuna işaret ederek, bu toplam kapasiteye 9 gelişmiş ülkenin sahip olduğuna dikkat çeken uzmanlar, ''Dolayısıyla böyle bir salgın durumunda bu ülkeler öncelikle aşıyı kendi halkının kullanımına sunacaklardır'' görüşünü dile getirdiler.